X
تبلیغات
زیست - مطلبی درباره ی آلودگی محیط زیست

زیست

دانلود (نمونه سوال و تحقیق و...)

مطلبی درباره ی آلودگی محیط زیست

 

خداوند كسى است كه زمین را براى شما جایگاه امن و آرامش قرار داد و آسمان را همچون سقفى؛ و شما را صورتگرى كرد، و صورتتان را نیكو آفرید؛ ...(غافر آیه 64)

یوتانت دبیر کل سازمان ملل (1962- 1971) از ایده مک کونل استقبال کرد و این روز به یک روز جهانی در تقویم‌های سراسر دنیا تبدیل شد.

7نکته برای داشتن زمین پاک

1- در استفاده از کاغذ صرفه جویی کنید و سعی کنید کارهایتان را بدون استفاده از کاغذ انجام دهید. به طور مثال تا حد امکان قبض‌هایتان را از طریق اینترنت پرداخت کنید.

2- در ساخت و انبوه شدن جنگل‌ها شما هم کمک کنید. کاشت هر نهال می‌تواند سال‌های سال هم خاطره خوشی برای شما و هم کمکی به محیط زیستتان باشد.

4- در محل کارتان هم به سبز بودن زمین فکر کنید. از مدیر بخش خود بخواهید که برنامه‌ای ترتیب دهد که کاغذ کمتری مصرف شده و اسراف نشود. برای نوشتن از هر دو روی کاغذ استفاده کنید.

6- در مصرف آب صرفه‌جویی کنید. اسراف در آب می‌تواند به ضرر زمین تمام شود. هنگام دوش گرفتن زمان مشخصی را در نظر بگیرید و دقایق طولانی بی‌دلیل زیر دوش نمانید و آب را بی علت باز نگذارید.

اگر رودخانه‌ای نزدیک محل سکونت شماست آن را زیر نظر بگیرید و راه‌هایی برای تمیز نگه‌داشتن آن به همسایه‌ها پیشنهاد کنید.

 

امیر مرزبان

آن قدر سرب را انبار چشم ها و ریه ها کرده ام که دیگر طعم انار و انگور را نمی فهمم.

می خواهم بروم جایی دورتر از درخت های سیمانی و جوی های مسی.

زیر لب هایم طعم نفت نباشد، خاکم آلوده نباشد و ماهی ها، طعم آب را بفهمند.

به چه کسی بگویم، من مسافر پاک ترین ابرهای زمین بودم روزي؟

کجای این روزهای خاکستری پوش، پر است از شنیدن صدای چکاوکی که از بهار بخواند؟

قارچ های سمی کارخانه ها، ویروس جنون و سرعت را توی رگهامان می ریزند.

داریم سلاخی دود و سیاهی می شویم و نمی فهمیم.

کجاست هِی هِی چوپان از بی کران دشت و کوه؟

کجاست مشک های پر از شیر و کره؟

چیزی دارد گم می شود و ما نمی فهمیم.

داریم جلو می رویم در عقب و هوا پر است از مندرس ترین لکّه های دود.

آه! سرزمینی که دوست داشتم، خاکی که می پرستیدم، زمینی که عاشقت بودم! پر شده ای از زباله و لجن؛ از سرب، از دود.

ای مادر مهربان، ما را ببخش!.

دعا کن این برزخ سیمان و دود تمام شود.

دعا کن باد، دوباره بوی گل های بهاری را هدیه بیاورد و جنگل باشد و سبزه و میوه های آبدار و دست های مشتاق.

دعا کن که ما خودمان باشیم؛ انسان باشیم.

 

امید مهدی نژاد

زمین، خاکستری است؛ آسمان خاکستری.

انسان امروز، می اندیشد که مالک زمین است، حال آنکه خود، روزي خوراک زمین خواهد شد.

پدران ما، خیانت در امانت را روا نمی داشتند و زمین را چون هدیه ای از آسمان، گرامی می شمردند.

در ژرفنای آسمان لایتناهی، تا آن جا که چشم کار می کند، توده هایی از خاک و تکّه هایی از آتش در پروازند که به برهوت و جهنّم می مانند. امّا در این توده خاک که ما برآنیم، بهشتی فراهم شده است که ودیعه حیات را در خود نهان داشته است، چون صدفی که مرواریدی گرانبها را در خود می پرورد.

کدام سیاره سرگردان می تواند خلیفه خداوند آسمان و زمین را بر خود جای دهد و نیاز تشنگی و گرسنگی و برهنگی اش را برآورد؟

شاید می پندارد جز دامان پر مهر مادرش، دامان دیگری نیز پذیرای زیاده خواهی های او خواهد بود. شاید می پندارد زمین دیگری نیز در این آسمان هست.

 

حورا طوسی

از خاک برآمده ایم، جوانه وار تا در سبد رنگارنگ آن، زیباترین گل هستی باشیم.

«و لا تَمْشِ فِی الْاَرضِ مَرَحاً اِنَّکَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَ لَنْ تبلُغ الجبالَ طُولاً؛ هرگز در زمین به کبر و ناز راه مرو که به نیرو زمین را نتوانی شکافت و به کوه در سر بلندی نخواهی رسید.»

گل ها را در آغوشِ مادر زمین به نگاه نوازش بنگریم و برای زلالی آب های خروشان، آینه صداقت باشیم.

نگذاریم سرمایه فرزندانمان در حساب گرانبهای این گنجینه خدادادی مسدود شود و نسل های آینده، پا بر برهوت ناسپاسی اجدادشان بگذارند.

کنترل آلودگی هوا

مقدمه

اتمسفر مانند نهر یا رودخانه دارای فرآیندهای طبیعی است که در تمیز کردن آن نقش دارند. بدون چنین فرآیندهایی تروپوسفر سریعا به محیطی نامناسب برای زیست بشر تبدیل خواهد شد. پراکندگی، ته‌نشینی گرانشی، لخته سازی، جذب (همراه با شستشو و واشویی) ، شستشو توسط باران و جذب سطحی از جمله مهمترین مکانیسمهای طبیعی آلاینده‌ها در اتمسفر به شمار می‌روند.

 

 

فرآیند پاکسازی اتمسفر

پراکندگی

پراکندگی آلاینده‌ها توسط جریانهای باد، غلظت آلاینده‌ها را در هر جایی کاهش می‌دهد.

ته نشینی گرانشی

یکی از مهترین مکانیسمهای طبیعی در جداسازی ذرات از اتمسفر بویژه ذراتی که بزرگتر از 20µm هستند شمرده می‌شوند.

لخته سازی

ته‌نشینی گرانشی در چندین فرآیند دیگر پاکسازی طبیعی اتمسفر نیز نقش مهمی دارد به عنوان مثال ذرات کوچکتر از 0.1µm به کمک لخته‌سازی قابل ته‌نشین‌ هستند. در این پدیده ذرات بزرگتر بصورت گیرنده‌های ذرات کوچکتر عمل می‌کنند. دو ذره با یکدیگر برخورد و اتصال پیدا کرده تشکیل یک واحد می‌دهند. این فرآیند تا تشکیل یک ذره لخته‌ای کوچک ادامه می‌یابد، تا آنجا که این لخته برای ته‌نشین شدن به اندازه کافی بزرگ و سنگین شود.

 

جذب ذرات

در فرآیند طبیعی جذب ذرات یا آلاینده‌های گازی در باران یا مه تجمع حاصل کرده همراه رطوبت ته‌نشین می‌شوند، این پدیده که به نام شستشو نامیده می‌شود در قسمت پایینتر از سطح ابرها رخ می‌دهد پتانسیل لازم برای شستشوی ذرات و گازها بستگی به تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که برای ذرات دارای قطر کوچکتر از 1µm فرآیند شستشو موثر نخواهد بود.

گازها ممکن است بدون تغییر شیمیایی حل شوند و یا امکان دارد در برخی مواقع با آب باران وارد واکنش شیمیایی شوند مانند گاز SO2 که به سهولت در باران حل می‌شود و همراه با قطرات باران پایین می‌آید با این وجود SO2 ممکن است با آب باران واکنش نشان داده ایجاد غبارهای H2SO3 (اسید سولفورو) یا H2SO4 (اسید سولفوریک) نماید که به نام بارانهای اسیدی شهرت دارند و بالقوه نسبت به so2اولیه دارای اثرات زیانبار بیشتری هستند.

شستشو در اثر بارش

در این حالت شستشو در سطح پایینتر از ابرها اتفاق می‌افتد و هنگامی که قطرات سقوط کننده باران آلاینده‌ها را جذب می‌کنند در داخل ابرها پدیده شستشو صورت می‌گیرد. بدین ترتیب که ذرات کوچکتر از ابعاد میکرون بصورت هسته‌های میعان که در اطراف آنها قطرات آب تشکیل می‌شوند، عمل می‌کنند. این پدیده در نواحی شهری موجب افزایش بارندگی و تشکیل مه می‌شود.

جذب سطحی

عمدتا در لایه اصطکاکی اتمسفر یعنی در نزدیکترین لایه به سطح زمین انجام می‌گیرد. در این پدیده آلاینده‌های گازی ، مایع یا جامد جذب یک سطح شده پس از غلیظ شدن در همان سطح باقی می‌مانند. سطوح طبیعی از قبیل خاکها ، صخره‌ها ، برگها و علفها قادر به جذب و نگهداری آلاینده‌ها هستند. ذرات ممکن است با سطوح جذب توسط ته‌نشینی گرانشی یا اثر اینرسی که در طی آن ذرات آلاینده‌های گازی در اثر جریانهای باد به سطوح منتقل می‌شوند تماس یابند. اثر اینرسی برای ذراتی در دامنه ابعادی بین 10 تا 15µm سطوح کوچک به تعدد مانند علفها و برگهای درختان نسبت به سطوح بزرگتر به منظور جداسازی ذرات بیشتر است.

 

 

 دستیابی به کنترل آلاینده ها

برای دستیابی به کنترل آلاینده‌های گازی و ذرات دامنه‌ای گسترده ، دو راه وجود دارد:

1. کاهش غلظت آلاینده در اتمسفر

2. کنترل آلاینده‌ها در منبع تولید آنها

رقیق سازی

رقیق ساختن در اتمسفر با استفاده از دودکشهای بلند امکانپذیر است. دودکشهای بلند می‌توانند در لایه وارونگی نفوذ کرده ، آلاینده‌ها را به گونه‌ای پراکنده سازند که غلظت آلاینده‌ها در سطح زمین تا مقدار زیادی کاهش یابد. رقیق سازی در بهترین حالت خود عبارتست از یک وسیله کوتاه مدت به منظور کنترل آلودگی و در بدترین حالت خود وسیله‌ای است برای انتقال آثار ناخواسته آلاینده‌ها به مناطق دور دست.

کنترل در منبع مولد آلاینده ها

به منظور کنترل آلودگی هوا در دامنه‌های بسیار وسیع تا نقاط دوردست ، کنترل این مواد در منبع تولیدشان مطلوبتر و موثرتر از رقیق سازی است. در وهله اول چنین به نظر می‌رسد که اولین و موثرترین روش جلوگیری از تولید آلاینده‌ها باشد در مورد آلاینده‌های تولید شده در اثر فرآیندهای احتراقی ، جایگزین کردن یک منبع انرژی می‌تواند از تولید آلاینده‌ها جلوگیری کند. روشهای باقیمانده برای کنترل آلاینده‌ها در منبع می‌تواند موجب کاهش انتشار آلاینده‌ها شود، اما نمی‌تواند سبب حذف کامل موجود به عنوان مثال اتومبیلی که دارای یک فیلتر کثیف هوا ، به یک سیستم نامناسب برای تهویه موتور ، عملکرد نادرست تنظیم دور موتور و ... نسبت به اتومبیلی که با بهترین بازده کار می‌کند، آلاینده‌های بیشتری را از خود منتشر می‌سازد.

تغییر فرآیند مورد استفاده همچنان روش دیگر برای کنترل انتشار آلاینده‌ها در منبع تولیدشان بکار می‌رود. به عنوان مثال جایگزین کردن کوره‌های باز با کوره‌های اکسیژنی کنترل شده یا کوره‌های الکتریکی و یکی دیگر از روشهایی که در کنترل آلاینده‌های هوا در منبع تولید آنها دارای وسیعترین کاربرد است، عبارت است از نصب تجهیزات کنترلی طراحی شده بر طبق برخی از اصول اساسی که توسط آنها مکانیسمهای طبیعی حذف آلایندهها عمل می‌کنند.


روز زمین پاک گرامی باد


 انواع فعاليت‌هاي اقتصادي، توليد انواع كاغذ، ‌پلاستيك، قوطي‌هاي فلزي با ميلياردها دلار هزينه در سال، انتقال پساب‌هاي صنعتي به رودخانه‌ها، درياها، توليد آلايندگي ناشي از حركت خودروها، دفع نادرست ضايعات مصرفي خانگي و... سرمنشأ آلودگي‌هاي زيست‌محيطي به دست انسان است.

اين درحالي است كه با سرمايه‌گذاري مناسب درجهت بازيافت اين زباله‌ها نه تنها مي‌توان از خسارت‌هاي بيشتر به محيط‌زيست و آلوده‌سازي‌ آن جلوگيري كرد، بلكه مي توان ميزان نياز انسان به مواد اوليه چوب و الوار جنگل، منابع طبيعي و معدني را كاهش داد.

بازيافت يعني بازگشتن مجدد بخش مهمي از ثروت‌هاي دورريخته شده به چرخه توليد و مصرف آن به‌طوري كه نه‌تنها از هدررفتن منابع و ثروت‌هاي ملي جلوگيري شود بلكه از حجم زباله‌هاي شهري با جداسازي زباله‌هاي قابل بازيافت به مقدار قابل‌ملاحظه‌اي كاسته شود.

به‌طوركلي مي‌توان بازيافت مواد را به 3 دسته تقسيم كرد. دسته اول: بازيافت موادي است كه فقط با شستشو، ضد‌عفوني و رعايت مسائل بهداشتي قابل استفاده مجدد هستند مانند بطري‌ها و شيشه‌هاي سالم؛

دسته دوم: بازيافت موادي كه پس از طي فرايندهايي به مواد جديدي تبديل مي‌شوند مانند شيشه خرده، فلزات، مواد پلاستيكي و كاغذ؛

دسته سوم: بازيافت موادي مثل تبديل مواد زائد فسادپذير به كود كمپوست يا بازيافت انرژي و توليد گاز متان پس از تجزيه بي‌هوازي‌ها كه از مواد زائد فسادپذير است.

از آنجا كه تجمع و تلنبار زائدات خشك روي هم ضمن اشغال فضاها، منظره ناخوشايندي را ايجاد مي‌كند، موجبات تجمع حشرات، تخم‌ريزي سوسك‌ها و ساير ناقلان بيماري‌زاست، علاوه براين بوي مشمئزكننده زباله‌ها نيز بر ضرورت دفع مناسب زباله‌ها مي‌افزايد؛ دفعي كه از جنبه‌هاي ‌اقتصادي، بهداشتي، تامين سلامت جامعه و اشتغال‌زايي نيز قابل‌قبول و دفاع باشد.

لازم به ذكر است از آنجا كه برخي مواد مانند پلاستيك، لاستيك و... قابليت تجزيه و برگشت به چرخه طبيعت را ندارند ضروري به‌نظر مي‌رسد كه به‌گونه‌اي ديگر دفع شوند كه گزينه مناسب براي اين كار بازيافت و استفاده مجدد و توليد مواد جديد است، اما نگاه زيست‌محيطي به مسئله بازيافت اين نكته را خاطرنشان مي‌كند كه با بازيافت،به حفظ محيط‌زيست وهمچنين حفظ ظاهر زيبا و طبيعي اطرافمان كمك كرده‌ايم و فضاي‌هاي مناسب و مفيد شهري را صرف تلنبار، تجمع و دفن زائدات نمي‌كنيم، حس خلاقيت كودكان و افراد جامعه را در استفاده مجدد مواد فعال پويا مي‌كنيم و مي‌توانيم با كاهش قطع درختان كه صرف توليد كاغذ مي‌شوند به مساحت فضاي سبز و افزايش هواي پاك شهرمان كمك كنيم.

كشورهاي پيشرفته صنعتي با سرمايه‌گذاري مناسب براي بازيافت انواع زباله، ‌آموزش همگاني براي جداسازي زباله‌ها از مبدا و منازل، ادارات، مدارس، توليدي‌ها، مراكز صنعتي، خدماتي و... قادر شده‌اند كه از زباله‌هاي جمع‌آوري شده براي توليدات جديد استفاده كنند و ضمن جلوگيري از برداشت بي‌رويه از منابع طبيعي و دفن زباله‌ها درواقع اقدام به سرمايه‌گذاري‌هاي داراي بازده اقتصادي كوتاه و بلندمدت نمايند.

تشويق و ترغيب مردم به جداسازي انواع پسماند‌ها مثل شيشه، كاغذ، مواد پلاستيكي و فلزي از ساير زباله‌ها در دستور كار مديريت شهري كلانشهرهاي دنيا ازجمله تهران قرارگرفته است.

در اين ميان مديران كلانشهرها با آگاهي از تاثيرات آموزش، به‌دنبال افزايش سطح اطلاعات و آگاهي افراد درباره بازيافت هستند و همكاري مردم را در طرح تفكيك از مبدأ طلب مي‌كنند.

 

نگاه کلی

یکی از وسایلی که بر اساس اصول الکترواستاتیک ساخته می‌شود تصفیه کن الکترواستاتیک است. در این وسیله به کمک تخلیه الکتریکی قطرات ریز مایع و ذرات جامد معلق در یک گاز از آن جدا می‌شود. در تصفیه کن الکترواستاتیک ، مخلوط گاز و ذرات معلق ، ابتدا از ناحیه‌ای که در آن تخلیه هاله‌دار قرار دارد عبور داده می‌شود، تا این ذرات باردار شوند. غبار باردار جذب آند می‌شود و با تکان دادن سطح آند ، می‌توان آن را جمع آوری کرد.
ذرات معلق در گازها را ایرشل (افشان) می‌نامند که اندازه معینی دارند. غبار از ساییده شدن یا خرد شدن مکانیکی جامدها بوجود می‌آید. بهترین خاصیت الکتریکی ذرات معلق ، طبیعی یا مصنوعی ، این است که آنها تا حد زیادی بار دارند. نسبت ذرات مثبت و منفی برابرند و مخلوطهای معلق در حالت کلی خنثی هستند. برای مثال بار فوق‌العاده زیاد ابرهای صاعقه‌زا ، یک نمونه از فرآیند باردار شدن طبیعی است. تداخل رادیویی شدیدی که در باران یا طوفان برای هواپیما رخ می‌دهد از بار قطره‌های باران یا برفی که بر بدنه هواپیما می‌خورد ناشی می‌شود. بطور خلاصه ذرات در طی بوجود آمدن یا عمر خود طبیعتا باردار می‌شوند.
با استفاده از بار طبیعی آلودگیها نمی‌توان آنها را بطور موثر جمع آوری کرد. آلودگی به خاطر نیروی کولنی بین ذرات و شبکه‌ها ، جذب شبکه می‌شود. تجربه نشان داده است که تخلیه هاله دار بهترین راه برای باردار کردن ذرات برای تمییز کردن گازها است. در تصفیه کنهایی که گاز آلوده ابتدا از یک محفظه با تخلیه هاله دار عبور می کند، ذرات معلق تا حد 5x104 تا 5x105 بار الکترون بر گرم ، باردار می‌شوند.

 

انواع تصفیه کننده ها

در کاربردهای صنعتی که تولید زیاد گاز ازن و لزوم ولتاژ بالا مساله مهمی نیست، از تصفیه کن با تخلیه هاله دار استفاده می‌شود. این تصفیه کن‌ها دو نوع هستند که شامل تصفیه کن یک طبقه که در یک مرحله هم ذرات را باردار و هم آنها را جمع آوری می‌کند و تصفیه کن دو طبقه می‌باشد. برای تصفیه کوره‌های صنعتی تصفیه کن یک طبقه بهتر است. با استفاده از یک سیم باریک متصل به یک پتانسیل منفی بزرگ ، می‌توان تخلیه هاله دار بزرگی تولید کرد.

غبار وارد شده پس از طی چند سانتی‌متر به شدت باردار شده و به خاطر میدان الکتریکی به شدت تخلیه هاله دار ، جذب جدار لوله می‌شود. عمل تصفیه بسیار سریع صورت می گیرد. تمام ذرات در کمتر از 1 ثانیه جمع آوری می شوند، این زمان از زمان عبور یک ذره از لوله بسیار کمتر است. کاربرد اصلی تصفیه کن‌های دو طبقه تولید هوای تصفیه شده است، چون گاز ازن کمتری تولید می‌کند. مکانیزم باردار کردن آلودگی هوا

فرقی ندارد که ذرات بطور مثبت یا منفی باردار شوند ، زیرا در صورت یکسان بودن مقدار بار ، هر دو کار آمد هستند. در تصفیه صنعتی ذرات بار منفی داده می‌شوند. زیرا بار منفی از پایداری بیشتری برخوردار می‌باشد، لذا می‌توان پتانسیلهای بسیار بزرگی بر آنها اعمال کرد. در یک تصفیه کن یونهای مثبت جذب سیم متصل به پتانسیل و یونهای منفی جذب دیواره متصل به زمین می‌شوند. گرچه در هاله نزدیک سیم تعداد یونهای مثبت و منفی برابر هستند، ولی 99 درصد گاز بین سیم و دیواره فقط یون منفی دارند. بنا براین قسمت اعظم فضای تصفیه کن را یونهای نسبتا سنگین و کندرو تشکیل می‌دهد، ولی ناحیه نزدیک به سیم  که هاله در آن مشاهده می‌شود، عمدتا دارای یونهای مثبت و الکترون آزاد است.
در طی فرآیند تصفیه ، ذرات گذرنده از میدان تخلیه تحت بمباران شدید یونهای منفی هستند و بدین ترتیب بار یونها به ذرات آلودگی داده می‌شود. بنابراین آلودگی یک نوع بار پیدا می کند. فرآیند باردار کردن خیلی سریع انجام می‌شود. از روی سرعت فرآیند باردار کردن می‌توان فهمید که ذرات در چه فاصله باردار می‌شوند. فرآیندهایی که در طی آن ذرات باردار می‌شوند، با توجه به اندازه ذره باردار شونده ، به دو روش باردار کردن ضربه‌ای و باردار کردن پخشی ، صورت می‌گیرد. باردار کردن ذرات با قطر بزرگتر معمولا به روش ضربه‌ای و باردار کردن ذرات با قطر کوچکتر به روش باردار کردن پخشی صورت می‌گیرد.

از آنجا که ذرات با قطر بزرگتر می‌توانند بار زیادی روی خود نگهدارند، باید با استفاده از میدان خارجی (روش ضربه ای) بار آنها را تکمیل کرد. در مورد ذرات با قطر کوچکتر بر اثر انرژی گرمایی گاز ، ذرات می‌توانند در غیاب میدان الکتریکی خارجی نیز پخش شوند. یونها پس از پخش شدن در گاز با ذرات برخورد می‌کنند هنگام نزدیک شدن یون به ذره بار تصویر ایجاد شده از ذره ، آن را جذب می‌کند و ذره و یون به هم می‌چسبند. با تجمع بار روی ذره ، یک نیروی دافعه بوجود می‌آید و از نزدیک شدن یونهای دیگر به آن جلوگیری می‌کند. آخرین طبقه تصفیه کن‌های الکترواستاتیکی جمع آوری آلودگی از آند است. جمع آوری باید به نحو موثری صورت گیرد، زیرا ذرات دوباره می‌توانند وارد جریان هوا شوند. اگر سرعت گاز زیاد باشد ورود مجدد ذرات می‌تواند مشکل عملی مهمی ایجاد کند.

 

 

 آلودگي هاي صوتي را جدي بگيريد

پيرامون ما انواع و اقسام صدا ها بگوش مي رسد و اين ميتواند عوارض مربوط به خودش را به دنبال داشته باشد.  يک تمرين اطفا»  حريق مي تواند باعث ترشح بيش از حد آدرنالين و افزايش فشار خون گردد. صداي آلارم يک ساعت توجه ما را به خود جلب مي کند. زنگ زدن موبايل در سالن سينما ميتواند باعث بروز شرمساري و يا عصبانيت گردد. اين صداهاي ناگهاني خشم آور هستند ولي لزوما موجب  آلودگي نمي شوند. آلودگي صوتي تعريفي متفاوت دارد  و مي تواند اصوات پراکنده ناخواسته و غيرمنتظره را شامل گردد، اما عموما يک نمونه برداري از صداهاي زمينه اي  مي باشد. ممکن است ما به آنها عادت کرده باشيم چون همه روزه در حال شنيدنشان هستيم اما اين نتايج منفي به دنبال خواهد داشت. حال با اين اوصاف چه کاري مي توان در اين مورد انجام داد؟
آلودگي صوتي چيست؟
آلودگي صوتي از تجمع و انباشتگي اصوات مختلف ايجاد مي گردد. همچنين مي تواند به شکل يک صوت انعکاسي درآيد که به نظر مي رسد خود را جايگزين صداهاي ديگر  کرده و به طور مداوم باعث آزردگي و مزاحمت مي گردد. به دفعه قبلي که صداي چکه قطرات آب از شير باعث بي خوابي شما شد و درحاليکه هر بار صداي چکيدن قطرات افزايش مي يافت، بيدار شده و آن را تعمير کرديد، فکر کنيد. سر و صداي دستگاه تهيه مطبوع و يا يک پنکه سقفي ممکن است شما را اذيت نکند ولي مي تواند براي برخي دليل اصلي بي خوابي در شب باشد.
همچنين آلودگي صوتي مي تواند هر نوع صدايي با شدت بيش از 80 دسيبل را شامل گردد. شدت صدا هنگامي که ما صحبت مي کنيم تقريبا 40 دسيبل بوده و گوش ها وقتي اين شدت به 120 دسيبل مي رسد، دردناک مي شوند. آژانس بين المللي محافظت از محيط، شدت متوسط بي خطر را 70 دسيبل و نقطه آغازين صدمات صوتي به گوش را 85 دسيبل تعيين کرده است. در شدت 45 دسيبل يک مرد معمولي نمي تواند بخوابد. مثلا هنگامي که دوستان هم اتاقي شما باعث برهم خوردن خوابتان مي شوند، صداي بلند آنها و نيز خنده هاي نابهنجارشان هر دو آلودگي صوتي محسوب مي گردند.    اين زمان و محتواي اصوات است که آنها را آزار دهنده نموده و باعث تاثير گذاشتن روي سلامتي شما مي شود. مثلا هنگامي که در پيست رالي، آب ميوه به دست در حال تماشا و شنيدن صداي اتومبيل مورد علاقه خود هستيد، لذت مي بريد. اما صداي موتور اتومبيل همسايه در نصف شب براي شما غير قابل تحمل و آزار دهنده است.
تاثيرات آلودگي صوتي
آلودگي صوتي مي تواند باعث افزايش سطح تنش و استرس شده و بحران شديدي را در زندگي روزمره ايجاد نمايد. همچنين مي تواند موجب تپش قلب، فشارخون و نيز بيماري بي خوابي گردد. گروه هاي راک در کنسرت هاي خود آن قدر شدت صدا را بالا مي برند که گوش هاي ما تا ساعت ها بعد از اتمام برنامه زنگ مي زند. اما تنها افراد اندکي هستند که قبل از رفتن به چنين برنامه هايي مراقبت هاي مناسبي را بعمل مي آورند. با اين حال يک تحقيق علمي در دانشگاه تورنتو مشخص نموده است که اغلب کنسرت روندگان مي دانند که ممکن است حس شنوايي آنها دچار صدمات هميشگي گردد. بطور متوسط از هر هشت نفر يک نفر تا حدي از اختلالات شنوايي رنج مي برد. آيا اين موضوع نمي تواند با بمباران آلودگي صوتي مرتبط باشد؟
به حداقل رساندن آلودگي صوتي
درابتدا بايد تشخيص دهيد که يک مشکل صوتي وجود داشته و بايد براي آن کاري انجام داد. سپس مي توانيد محيط هايي آرامش بخش تر براي خود فراهم کنيد.
-  راديو را خاموش کنيد، احساس نکنيد: که نياز هميشگي به گوش دادن موسيقي در سر کار يا منزلتان داريد. چرا 20 دقيقه سکوت را در اتومبيل خود هنگام برگشتن به منزل از سرکار، امتحان نمي کنيد؟
-  از گوشي هاي صداگير استفاده کنيد: هدفون هاي صداگير هنگامي که در سر کار يا در منزل به موسيقي گوش مي دهيد و يا تلويزيون تماشا مي کنيد، باعث حذف اصوات خارجي و متفرقه مي گردند. اين موجب از دست ندادن تمرکز شما شده و از تجمع و انباشتگي صداهاي محيط اطراف جلوگيري بعمل مي آورد. اين نوع گوشي هايم اثر معکوس نيز دارند و آن اين است که اطرافيان و هم اتاقي هاي شما از شنيدن آنچه که در حال گوش دادن آن هستيد در امان خواهند ماند.
-  در منزلتان يک «اتاق ساکت» ايجاد کنيد: اتاقي مجزا (ترجيحا عاري از پنجره) را در خانه تان انتخاب نموده و آن را نقطه سکوت نامگذاري کنيد. لازم نيست آنجا سکوت مطلق برقرار نماييد; يک موسيقي ملايم پخش کرده و يا يک آب نماي کوچک خريداري نموده و به صداي آبشار کوچک آن گوش فرا دهيد. ريلکس شده و فکر کنيد. از نبود صداهاي ناهنجار و هم همه لذت ببريد. 
-  صداي تلويزيون را هنگام پخش آگهي هاي بازرگاني قطع کنيد: از ريموت کنترل خود استفاده مفيد کرده و صداي بلند آگهي هاي تجاري را قطع نماييد.
-  يک کتاب بخوانيد: هنگامي که در حال خواندن کتاب هستيد، چه اشکالي دارد که تلويزيون را کلا خاموش کنيد؟
-  پنجره هاي خود را عايق بندي نماييد: يک متخصص را براي اين کار درنظر گرفته و از پرده هاي ضخيم استفاده کنيد تا مانع ورود صداي خيابان به داخل گرديد. اين کار هزينه بر است اما تا حد بسيار زيادي از آلودگي صوتي در منزلتان کاسته خواهد شد.
-  موسيقي گوش دهيد: گاهي اوقات براي از بين بردن صداهاي مزاحم کار زيادي نمي توانيد انجام دهيد مانند دعواي خانودگي يک همسايه و يا سر و صداي ناشي از لوله کشي. در اين شرايط بهتر است با گوش دادن به يک موسيقي ملايم آرامش را در منزل خود برقرار نماييد.
-  در خارج از شهر گشتي بزنيد: از شهر پر هياهو و شلوغ خود خارج شده و روزي را به دور از دغدغه هاي متداول و در طبيعت آرام و بدون سر و صدا سپري کنيد.
-  اجازه ندهيد به سراغ شما بيايد: کافي است تمرکز خود را در کاري که در حال انجام آن هستيد افزايش دهيد تا به اين وسيله مانع ورود و شنيده شدن صداهاي اضافي شويد.
آزردگي هاي صوتي
آلودگي صوتي آنقدر با زندگي روزمره ما عجين شده است که معناي آرامش و سکون را از ياد برده ايم. با ممانعت مداوم از ورود صداهاي غير ضروري از سلامتي خود مراقبت کنيد. تلاش خود را را در برقراري آرامش مبذول داريد تا بطور قابل ملاحظه اي استرس  را از خود دور نموده و تمدد اعصاب پيدا کنيد.



اثرات زیست محیطی و منابع انرژی

اوایل انقلاب صنعتی محیط زیست بعنوان یك زباله دانی بزرگ برای انواع آلودگی و مواد زائد بشمار می آمد اما كشورهای صنعتی خیلی زود دریافتند كه آلودگی صنعتی و مواد زائد انسانی سیستم اكولوژیكی محلی را آلوده می‌سازد . لذا تلاشهای زیادی صورت گرفت تا اثرات زیست محیطی محلی را با انتقال مواد آلاینده به نقاط دورتر مهار كنند .
بعدها متوجه شدند كه این راه حل هم اصولی نیست . هم اكنون جهانیان پذیرفته اند كه سوزاندن سوختهای فسیلی اثرات شدیدی بر گرم شدن آب و هوا دارد . شیوه جدیدی از تفكر مورد نیاز است كه بواسطه آن هر كشوری در جهان مسئولیتی در قبال محیط جهانی خود داشته باشد و در عین حال به كشورهای ضعیف نیز اجازه داده شود كه زندگی خود را بهبود بخشند.


اثر گازهای گلخانه ای

اتمسفر كره زمین،پرتوهای مرئی خورشید را كه دارای طول موج كوتاه می باشنداز خود عبور می دهد.قسمت عمده انرژی تابشی خورشید جذب سطح زمین می شود و سپس بصورت امواج گرمائی با طول موج بلند منتشر می گردد.اتمسفر بعلت اثر تركیبی گازهای گلخانه ای نسبت به امواج گرمائی منتشر شده از زمین نفوذ ناپذیر است وقسمت عمده این پرتو ها را جذب می نمایدو این امر موجب گرم شدن اتمسفر می گردد.بدین ترتیب امواج گرمائی دوباره بسوی زمین منعكس می شود.پدیده مذكور به اثر گلخانه ای موسوم است.یعنی به همان صورت كه در یك گلخانه شیشه ها از خروج انرژی حرارتی جلوگیری می نمایند،گازهای گلخانه ای نیز نقشی تقریبا مشابه بر عهده دارند.

قبل از انقلاب صنعتی غلظت دی اكسید كربن در فضا حدود ppm۲۷۵یا ۲۷۵/۰ درصد بود اما در اثر استفاده از سوختهای فسیلی بویژه زغال سنگ و اخیرا" نفت و گاز ، و متعاقب آن جنگل زدائی در خیلی از مناطق دنیا ،مقدار دی اكسید كربن به ۳۷۰ppm افزایش یافت .

 

گازهای گلخانه ای عبارتند از دی اكسید كربن ،متان،كلروفلوروكربنها،اكسید های نیتروژن، بخار آب،ازن

انتشارگازهای گلخانه ای مهم در انگلستان (۲۰۰۰

یكی از گازهای گلخانه ای مهم متان است .متان هنگام نشت از خطوط لوله انتقال گازمنتشر می شود . از دیگر منابع انتشار متان محل دفن زباله های خانگی ، مزارع كاشت برنج ، حیواناتی مانند گاو ، موریانه ، میادین گاز و معادن زغال‌سنگ را می توان نام برد .

منابع انتشار اكسید نیتروژن (N۲O) ، سوخت زغال سنگ (جهت تولید برق ) و كارخانه تولید اسید نیتریك است . ازن (O۳) موجود در سطح زمین از طریق موتور اتومبیل ، پالایشگاه نفت، نیروگاههای با سوخت زغال‌سنگ و نفت و گاز انتشار می یابد. تركیبات CFC كه در یخچالها و اسفنج ها مورد استفاده قرار می گیرند از عوامل مخرب لایه ازن هستند كه خوشبختانه در حال حذف كامل از چرخه مصرف می باشند .

دانشمندان اثرات گلخانه ای را بسیار جدی می دانند كه مهم ترین آن بالا رفتن درجه حرارت زمین است. از این رو اثر گلخانه ای اغلب تحت عنوان Global Warming (گرمای جهانی ) اشاره می‌شود . اما این اثر در هر كشوری متفاوت است. كشورهای سردسیر دنیا از افزایش درجه حرارت سود می برند در حالیكه در كشورهای دیگر محصولات كشاورزی آسیب می بیند .

IPCC (هیئت بین الدول تغییر آب و هوا) تخمین زده است كه حرارت جهان بین ۵/۱ تا ۶ درجه سانتیگراد در اواخر این قرن افزایش می یابد .


افزایش درجه حرارت اثرات ذیل را به دنبال خواهد داشت :

▪ بالا آمدن سطح دریاها( ذوب شدن یخهای قطبی )

▪ به زیر آب رفتن بسیاری از مناطق پست (پائین تر از سطح دریا) یا خسارت به سیستم كشاورزی به واسطه نفوذ آب شور

▪ مختل شدن تأمین آب

▪ ترك منازل توسط بسیاری افراد


تغییرات عمومی آب و هوا می تواند منجر به شیوع بیماریهای استوائی ، از بین رفتن مزارع و كشاورزی و نیز تعداد كثیری از حیوانات و گیاهان گردد .
حوادثی از قبیل سیل ، طوفان ، گردباد ، بطور وسیع در حال افزایش است كه مقابله با آن كار دشواری است .
موضوعات مذكور چه اثراتی بر صنعت انرژی می گذارد ؟ اداره محافظت‌های محیطی (EPA) امریكا تخمین زده است كه حدود ۶۰ تا ۶۵ درصدگازهای گلخانه ای به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بواسطه استفاده از انرژی تولید می شوند .
IPCC و دیگر اعضا از قبیل كمیسیون سلطنتی، درباره آلودگی های زیست محیطی اظهار كرده اند كه انتشار گازهای گلخانه ای در كشورهای توسعه یافته باید تا حداقل ۶۰ درصد نسبت به سطح انتشار در سال ۱۹۹۰ و تا سال ۲۰۵۰ كاهش یابد . با توجه به افزایش تقاضای انرژی ، این امر چالش بزرگی است و تا ۲۰۵۰ عمده انرژی دنیا می بایست بدون انتشار گاز گلخانه ای تولید شود .

در سال ۱۹۹۷ در اجلاس كیوتو مقرر گردید انتشار گاز گلخانه ای تا دوره زمانی ۱۲-۲۰۰۸ كاهش یابد كه تعهدات آن توسط اكثر كشورهای توسعه یافته پذیرفته شد اگرچه آمریكا كمتر از ۵ درصد جمعیت دنیا را دارد، اما یك چهارم از گازهای گلخانه ای جهان را تولید می كند و این در حالیست كه این كشور پروتكل كیوتو را نپذیرفته است( اكنون این پروتكل برای تمامی كشورهای عضو لازم الاجرا گردیده است .

در این راستا هدف انگلستان با توجه به دوره تعهد، كاهش ۵/۱۲ درصد انتشار (نسبت به سطح سال ۱۹۹۰) است.در حقیقت انگلستان یكی از نادر كشورهایی بود كه متعهد گردید بیش از اینCO۲ ) مهمترین گاز گلخانه ای( را وارد جو ننماید . آنها دریافتند كه تولید برق با استفاده از سوخت گاز طبیعی نسبت به سوخت زغال‌سنگ دی اكسید كربن كمتری منتشر می كند بنابراین در دهه ۱۹۹۰ تعدادی نیروگاه گاز سوز احداث گردید .

از طرف دیگر افزایش راندمان ایستگاههای هسته ای بدون كربن در انگلستان (از ۲۰ درصد تأمین برق در سال ۱۹۹۰ تا ۲۶ درصد در سال ۱۹۹۹ ) ناشی از بهبود عملیات فنی در این حوزه بود .

در همین راستاو به منظور وادار كردن شركتها به كاهش انتشار دی اكسید كربن مالیات جدیدی به نام مالیات كربن (Carbon tax ) وضع گردید. در اقدامی دیگر كشور ها توافق كردند كه سالانه مقدار معینی CO۲ منتشر سازنداین حق تحت عنوان تجارت حق نشر (tradable emission permits) نام گرفت.


جنگل زدائی

در كشورهای در حال توسعه سالانه جنگل های بسیار زیادی جهت استفاده از چوبهای جنگلی از بین می روند این كشورها مسئول انتشار یك پنجم دی اكسید كربن می باشند . درختان و خاك، دی اكسید كربن را از جو جذب می كنند. هرچقدر تعداد درختان كمتر شود به همان نسبت جذب دی اكسید كربن كاهش می یابد .این درختان معمولا" جهت آماده سازی زمین برای دامداران و كشاورزی و یا بعنوان مواد اولیه تولید كاغذ و صنعت ابریشم مصنوعی ، قطع می شوند .
در آفریقا سالانه۳۰۰ میلیون تن هیزم سوزانده می شود كه منجر به از بین رفتن ۲۰۰ میلیون هكتار جنگل می‌گردد . جنگل زدایی منجر به فرسایش خاك ، كاهش تعداد حیوانات و تغییرات آب و هوای محلی (بومی) و از طرف دیگر باعث افزایش میزان انتشار CO۲ در دنیا می شود .

امروزه بیشترین جنگل زدائی، در كشورهای در حال توسعه اتفاق می افتد . كشورهای پیشرفته ضروری است اقداماتی در حمایت از این كشورها صورت دهند تا بتوانند به شیوه پایدارتر جنگل هایشان را مدیریت نمایند.


منابع CO۲ دست ساخته بشر

كلیه سوختهای فسیلی بویژه زغال سنگ باعث نشر CO۲ می‌گردند. هر Kwh الكتریسیته تولیدی با استفاده از زغال‌سنگ، باعث انتشار تقریبا" ۱kg دی اكسید كربن می‌شود. در حالیكه یك نیروگاه با سوخت گاز، حدود۰/۴۵ kg دی اكسید كربن تولید می كند .
نیروگاه هسته ای و سوختهای تجدید پذیر به نسبت سوختهای فسیلی مورد استفاده در ساختمانها و نیروگاهها و استخراج سوخت اورانیم مقدار كمتری (حدود kg ۰/۰۲) دی اكسید كربن تولید می كنند . در سالهای اخیر توجه زیادی به حذف دی اكسید كربن از نیروگاههای برقی كه از سوخت زغال سنگ و یا گاز استفاده می كنند شده است . یك پروژه نیمه صنعتی در میدان گازی غرب ،Sleipner در سواحل نروژ به اجرا درآمده است .در این پروژه دی اكسید كربن قبل از ارسال به كارخانه ها و منازل جدا می شود و به جای رهاسازی در جو به آب نمك بستر دریا تزریق می گردد .
بصورت نظری ، دی اكسید كربن را می‌توان از دودكش نیروگاهها جمع آوری كرده و به محل مناسبی منتقل نمود همچنین در حوزه های نفتی یا گازی غیرقابل استفاده ، در لایه های زیرین دریا و یا مستقیما" در اعماق اقیانوس تزریق شود . اگرچه این فرآیند به صورت فنی قابل اجرا به نظر می رسد اما به شكل عملی بسیار گران قیمت است.همچنین اطمینان از عدم خروج CO۲ از مخازن جهت جلوگیری از صدمات محیطی غیرقابل جبران بسیار مهم است .


باران اسیدی
نیروگاههای با سوخت زغال سنگ ، وسائط نقلیه و بعضی صنایع خاص گازهای اسیدی منتشر می كنند كه مهمترین آنها دی اكسید سولفور است . همچنین احتراق در درجه حرارت های بالا باعث تولید اكسیدهای نیتروژن می گردد . دی اكسید سولفور ضمن حل شدن با آب باران و واكنش با هوا تشكیل اسید سولفوریك می دهد . بطور مشابه اكسیدهای نیتروژن ، اسید نیتریك بوجود می آورند . این اسیدها برای گیاهان و حیوانات مضر هستند و باعث اسیدی شدن دریاچه ها می شود . همچنین آلومینیوم و دیگر فلزات سمی موجود در خاك توسط باران حل شده و به دریاها و دریاچه ها راه می یابند كه این خود باعث به خطر انداختن حیات آبها می‌گردد .

از همین رو بیشتر كشورهای اروپایی مصرف زغال سنگ را كاهش داده اند و به جای آن از گاز و نیروی هسته ای استفاده می كنند .


اثرات دیگر سوزاندن سوخت‌های فسیلی و چوب

نیروگاههای بزرگ سالانه مقادیر زیادی سوخت زغال سنگ مصرف می كنند. حدود ۴۰۰۰ تن ذرات خاكستر دارای مواد نامطلوب شامل كادمیم ، جیوه ، ارسنیك و اورانیم (بعلاوه ۱۰ میلیون تن CO۲ و ۲۰۰۰۰۰ تن گاز تركیب شده با باران اسیدی) تولید می كنند .
استفاده از زغال سنگ و چوب برای مصارف داخلی در بسیاری از نقاط دنیا همچنان اهمیت دارد . ذرات دودی كه‌تولید می‌شود به میزان بسیار زیادی برسلامتی مردمی كه آن هوا را تنفس می كنند اثر منفی می گذارد .
در سال ۱۹۵۲ آخرین مه- دود عظیم لندن نزدیك به ۴۰۰۰ نفر از مردم را (در فاصله زمانی هر دو هفته یكبار ) از بین برد . و به دنبال آن در سال ۱۹۵۶ قانون هوای پاك به تصویب رسید كه منجر به استفاده وسیع از سوختهای بدون دود در پایتخت شد اما حتی تا دهه ۱۹۹۰ هم مه - دود همچنان اتفاق می افتاد و جان بسیاری از مردم را می گرفت. امروزه بسیاری از كشورها به شكل مشابه با این مشكلات مواجه هستند. در سال ۱۹۹۷ تخمین زده شد كه حداقل ¼ میلیون نفر در اثر آلودگی هوا فوت كردند و احتمالا" هر ساله ۶ میلیون نفر هم مبتلا به این معضل می گردند كه بسیاری از این مشكلات به علت آلودگی در فضاهای بسته می باشد. كوشش‌های زیادی جهت بهبود كیفیت هوا در شهرهای بزرگی همچون تهران، پكن ،‌بانكوك و مكزیكوسیتی در حال انجام است .


تجدیدپذیرها

در سالهای اخیر بحث های زیست محیطی زیادی در ارتباط با منابع تجدیدپذیر صورت گرفته است . منابعی كه قابل دسترس هستند و در عین حال تأثیرات زیست محیطی از قبیل باران اسیدی، تغییر آب و هوا و یا محدودیت سوخت ندارند. بعلاوه اگرچه گاهی اوقات منابع انرژی تجدیدپذیر تحت عنوان دوستدار محیط زیست نامیده می شوند اما اثرات سوء زیست محیطی نیز دارند. برای مثال جزر و مد به عنوان یك منبع انرژی می تواند به زندگی رودخانه صدمه بزند و باعث تجمع گل و لای شود. از طرف دیگر تفاوت بین جزر و مدهای كم و زیاد نزدیك سواحل اثرات مخربی بر پرندگان تخمگذار می گذارد .
در كشورهای گرمسیر، دریاچه هایی كه برای تولید برق مورد استفاده قرار می گیرند محل مناسبی برای رشد انواع انگل های بیماری زا می باشد . انرژی بادی با همه جذابیت و فوایدش اما بی خطر هم نیست.توربین های بادی مجاور ساحل پرسروصدا بوده و باعث اختلال گیرنده های تلویزیونی می گردد . بعلاوه زندگی پرندگان را به مخاطره می اندازند.یكی دیگر از منابع تجدید پذیر، انرژی هسته ای است كه به عنوان یكی از منابع جدید انرژی دردنیا مطرح می باشد.
گردآورنده: سعید میرزایی

 

 

 

 

نگاه کلی
به دلیل اینکه آب نقش اساسی در بقا زندگی انسان ایفا می‌کند، در صورت آلوده بودن توانایی زیادی برای انتقال انواع گوناگونی از بیماریها و امراض را نیز دارد. این بیماریها به وسیله باکتریهای بیماری‌زا ، ویروسها ، پروتوزوئرها و کرمها در انسان ایجاد می‌شوند. منابع و مخازن آب از جمله رودخانه ها ، کانال آبها ، دریاچه ها و سدها به ویژه در مناطق گرمسیر ، محلی مناسب برای انتشار این گونه بیماریها هستند. این نوع مخازن آب ، زمینه را برای رشد میزبانهای واسط انگلها مانند حلزونها ، ماهیان ، گیاهان آبزی و ناقلان بیماریها مانند پشه ها و سایر حشرات گزنده فراهم می‌سازند. علی‌رغم کوشش مسئولان برای تصفیه آب به خصوص در مناطق گرمسیر ، این بیماریها ممکن است ایجاد شوند. در نتیجه ، قبل از برطرف ساختن آلودگی آب باید به وضعیت بهداشتی محیط زیست مردم رسیدگی شده و آموزشهای لازم به آنها بدهند تا از آلودگی آب جلوگیری شود.
بیماریهای با منشا آبی
معمول ترین شکل بیماری وابسته به آب ، بویژه آن شکلی که سبب آسیب بیشتری در مقیاس جهانی می‌گردد، شامل بیماریهایی است که با آب آلوده به ادرار و مدفوع انسانی، منتقل می‌شوند. آلودگی به این بیماریها ، زمانی اتفاقی می‌افتد که ارگانیسم بیماری زا به آب راه می‌یابد و این آب توسط فردی که به بیماری مصونیت ندارد مصرف می‌شود. از عمده ترین بیماریهای این دسته ، وبا ، حصبه یا تیفوئید ، پاراتیفوئید ، هپاتیت های مسری ، ژیاردیانیز ، لپتوسیپروسیس ، تولادمیا ، اسهال میکروبی و غیره هستند که یک مسیر از انتقال مدفوع تا خوراک داشته و بروز آنها بطور همزمان ، بین افرادی که از یک منبع آب استفاده کرده اند مشخص می شود.
بیماریهای منتقل شده از طریق آب دریا یا آبهای مورد شستشو
بیماریهای مدفوعی- دهانی ناشی از آب ، امکان دارد بعنوان بیماریهای منتقل شده توسط آب شستشو ، طبقه بندی شوند. اکثر عفونتهای اسهالی در آب و هوای گرمسیری ، بیش از آنکه بعنوان یک بیماری ناشی از آب عمل نماید، بصورت بیماریهای منتقل شده از طریق آبهای شستشو عمل می‌کنند. گروه دومی از این بیماریها تعدادی از عفونتهای چشمی و پوستی را شامل می‌شوند که حتی اگر بطور معمول کشنده باشند، یک سری اثرات تضعیفی روی مبتلایان بجا می‌گذارند. بیماریهایی از این نوع شامل زخمها و دملهای پوستی باکتریایی و تراخم و جذام می‌باشند.
بیماریهای وابسته به آب
تعدادی از بیماریها ، به ارگانیسم های بیماریزایی مربوط می‌شوند که بخشی از دو.ره زندگی خود را در آب ، یا در بدن حد واسطی که در آب زندگی می‌کند، می‌گذرانند، از این رو آلودگی در انسان ، نمی تواند با بلعیدن حد واسط یا تماس با ارگانیسم دفع شده توسط مبتلا ، ایجاد شود. اغلب این نوع بیماریها ، توسط کرمهایی ایجاد می شوند که بیمار را اذیت کرده و تخمهایی تولید می‌کنند که توسط ادرار یا مدفوع پخش می‌شوند. آلودگی از طریق نفوذ از جداره پوست غالبا بیشتر از آلودگی از طریق مصرف مستقیم آب است. بیماری شیستوزومازیر (که در ضمن بیل‌هارزیا نامیده می‌شود) مهمترین نمونه از این دسته بیماریها است. دراکان کالیازیز (کرم گینه ای) مولد بیماری آبی دیگری است که در مناطق استوایی کاملا منتشر شده است. در این حالت میزبان حد واسط ، سخت پوست ریزی است و آلودگی انسان بدنبال خوردن آب آلوده شود، با این سخت پوستان ریز اتفاق می‌افتد.
حشرات ناقل بیماریهای وابسته به آب
بیماریهای وجود دارد که توسط حشراتی منتقل می‌شوند که تغذیه و تولید مثل آنها در مجاورت آب صورت می‌گیرد، به طوری که گسترش آنها می‌تواند به قابل دسترس بودن منابع آبی مناسب ، مربوط شود. آلودگی به این نوع بیماری هیچ ربطی به مصرف یا تماس انسان با آب ندارد. پشه هایی که مالاریا و تعدادی دیگر از بیماریها را انتقال می دهند آبهای راکد کم عمق ، استخرها ، حاشیه دریاچه ها و آب انبارها را ترجیح می دهند. حشرات سیمولیوم که بیماری انکوسرسیازیر (بیماری کوری رودخانه) را انتقال می‌دهند در آبهای متلاطم تولید شده و با سیلابها ، آبشارها و غیره ، در ارتباطند و یا در سدها و نیز توربینها و غیره ایجاد می‌شوند.
بیماریهای ناشی از مواد شیمیایی
به علت خواص حل کنندگی آب، بسیاری از ترکیبات می‌توانند در آبهای طبیعی محلول باشند و برخی از آنها ذاتا برای زندگی بشر سمی هستند. خوشبختانه در اغلب موارد غلظت بسیاری از ناخالصیهای ذاتا سمی ، در آبهای طبیعی معمولا خیلی پایین است با وجود این این هزاران ترکیب شیمیایی مورد استفاده درکشاورزی ، منازل و صنعت وجود دارند که قادرند به آبهای سطحی و زیرزمینی راه یابند. تاثیر مواد شیمیایی بر سلامتی ، از دو طریق قابل بررسی است: اثرات حاد ، که در نتیجه مصرف آب آلوده ایجاد می شوند و کم و بیش بلافاصله اثر خود را آشکار می‌سازند و اثرات مزمن ، در نتیجه نوشیدن مداوم آب آلوده ، خطراتی دراز مدت ایجاد می کنند. اثرات برخی مواد ذاتا خطرناک ، پس از رسیدن به حد آستانه بروز می کند و چون غلظت آنها معمولا زیر حد مذکور است لذا اثرات نامطلوبی مشاهده نمی‌شود. بعضی آلاینده ها حد آستانه ندارند و بنابراین هر مقدار مصرف آنها ذاتا مضر است، ترکیبات سرطانزا از این الگو پیروی می‌کنند. بنابراین در مورد ترکیبات ذاتا سرطانزا مثل هیدروکربنهای پلی آروماتیک (PAH)، تری هالومتان ها (THM)، ترکیبات اورگانوکلره و ارگانوفسفره و ترکیبات فرعی حاصل از فرایند گندزدایی (DBPs)، توصیه می‌گردد که از پایین بودن غلطت آنها در آبهای آشامیدنی ، اطمینان حاصل شود. این بدین معنی است که در برخی موارد ، غلظتهای قابل قبول ، در حد قابل تشخیص یا نزدیک به آن است. بدین مفهوم است که رعایت اصول پیشگیرانه بهتر از ظهور اپیدمیک خطراتی واقعی است.
برخی از عناصر آلوده کننده آب عبارتند از:
ـ سرب:
یکی از قدیمی ترین مسائل آلودگی شیمیایی در آبهای آشامیدنی ، ناشی از به کارگیری مخازن و لوله های سربی در لوله کشی شهری بوده است. آبهای اسیدی نرم که از مناطق کوهستانی سرازیر می شوند، تمایل به انحلال سرب دارند به طوری که مقادیرقابل توجهی از سرب می‌تواند در آب حل شود بویژه در طول شب که آب در شبکه آبرسانی ، راکد می‌ماند. سرب یک سیستم تجمعی است به طوری که تماس مداوم با آن ، در نهایت می‌تواند اثرات سمی ایجاد کند و در طول سالها ، بسیاری از کشورها در راستای کاهش مقدار سرب در محیط زیست تلاشهای زیادی نموده‌اند. استانداردهای فعلی EC برای آب آشامیدنی ، ماکزیمم غلظت سرب را ۵۰ میلی‌گرم در لیتر تعیین کرده است اما به نظر می رسد که این سطح در راهنمای WHO ، نهایتا به ۱۰ میلی‌گرم در لیتر کاهش یابد که دستیابی به آن ، در نواحی با آب که قابلیت حل کنندگی سرب را دارد و نیز با لوله کشی سربی ، مشکل خواهد بود. تصفیه شیمیایی آب با آب آهک یا سود سوزآور ، قبل از توزیع آن انحلال سرب را کاهش می دهد ولی برای دستیابی به حد۱۰ میلی‌گرم در لیتر ، احتمالا حذف لوله های سربی ضروری خواهد بود.
ـ نیترات:
ازت نیتراتی بطور طبیعی در بسیاری از خاکها وجود داشته و بنابراین در اغلب آبهای زیرزمینی و سطحی یافت می‌شود. خروجی فاضلابهای هم مقادیر قابل توجهی نیتروژن دارند که قسمت عمده آن بصورت نیترات است. اگرچه تاکنون مضرات حضور نیترات در آبهای آشامیدنی برای بچه ها و بزرگسالان ، مشاهده نشده است، ولی برای نوزادان تا سن حوالی شش ماهگی خطرناک است. قبل از این سن ، نوزادان فاقد فلورای باکتریایی طبیعی در روده خود بوده و نمی توانند نیتریت ناشی از احیای نیترات را در معده تحمل کنند. هر گاه یک نوزاد با شیشه ای که شیر آن حاوی ۲۰-۱۰ میلی‌گرم در لیتر نیتروژن نیتراتی است تغذیه شود، امکان جذب نیترات به خون و جلوگیری از انتقال اکسیژن ونهایتا احتمال بیماری مت‌هموگلوبین وجود دارد که به این حالت ، بیماری نوزاد آبی گفته می‌شود.
ـ فلوئورید:
فلوئورید نمونه ای از سازنده های آبی است که در غلظتهای کم ، مفید ولی در غلظتهای بالا مضرند. فلوئورید بطور طبیعی در بعضی از آبها وجود دارد و حضور آن در آبهای آشامیدنی روی پوسیدگی دندان بویژه در بچه ها اثر بازدارندگی دارد. از این رو برخی دست اندرکاران بهداشت ، فلوریددار کردن آب آشامیدنی را تا سطح ۱ میلی‌گرم در لیتر توصیه می‌کنند. این توصیه اغلب از سوی افرادی که به مصرف مواد شیمیایی دارویی معترفند، بشدت مورد مخالفت قرار گرفته است. اگر سطح فلورید بیشتر از ۵.۱ میلی‌گرم در لیتر باشد، لکه های زردی روی دندان ظاهر می‌شود و در مقادیر بالا ، ممکن است صدمات استخوانی ناشی از فلوروسیس رخ دهد.
ـ آرسنیک:
در برخی نواحی ، بویژه در مناطقی از آرژانتین ، چین ، هند ، مکزیک و تایوان ، آبهای زیر زمینی حاوی آرسنیک تا غلظتهای چند میلی گرم بر لیتر باشند. در راهنمای WHO، میزان آرسنیک ۱۰میلی‌گرم در لیتر توصیه شده اگرچه سطح آن در استاندارد ECMAC ، (میلی‌گرم در لیتر) ۵۰ می باشد. مصرف مداوم آب حاوی غلظتهای بالاتر آرسنیک می‌تواند منجر به پیگمانتاسیون پوست و انواع گوناگون از بیماریهای گوارشی ، خونی و کلیوی گردد.
ـ سختی آب:
شواهدی آماری قوی موجود است که نشان می‌دهد بین افزایش سختی آب آشامیدنی تا حوالی ۱۷۵ میلی‌گرم در لیتر و کاهش احتمال وقوع برخی انواع بیماریهای قلبی ، رابطه ای وجود دارد. این شواهد بیانگر این موضوع است که نرمسازی آنها می‌بخشد. اثرات نامطلوبی بر سلامتی افراد دارد. برخی روشهای نرمسازی ، مقدار سدیم آب را افزایش می‌دهند که این موضوع می تواند برای افراد دارای بیماریهای قلبی و کلیوی ، نامطلوب باشد

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1389ساعت 19:4  توسط علی عادلی  |